Στο στούντιο του Μετέωρα 90,3 FM φιλοξενήθηκε ο καθηγητής Κοινωνιολογίας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, Θεόδωρος Θάνος, ο οποίος μίλησε για τη νέα σχολική χρονιά, τις προκλήσεις της ελληνικής εκπαίδευσης και την ανάγκη για ουσιαστικές αλλαγές στο εκπαιδευτικό σύστημα.
Κατά τη διάρκεια της συνέντευξης, ο καθηγητής αναφέρθηκε στις μεταβάσεις των μαθητών από τη μία εκπαιδευτική βαθμίδα στην άλλη, επισημαίνοντας ότι η προσαρμογή σε ένα νέο σχολικό περιβάλλον είναι μια σημαντική διαδικασία, η οποία μπορεί να επηρεάσει ακόμη και τις επιδόσεις τους.
Όπως σημείωσε, οι μαθητές και οι μαθήτριες χρειάζονται χρόνο για να προσαρμοστούν στις νέες συνθήκες, να δημιουργήσουν νέες φιλίες και να εξοικειωθούν με τους εκπαιδευτικούς και το διαφορετικό κλίμα κάθε βαθμίδας.
Η υπερβολική ύλη και ο συγκεντρωτισμός της εκπαίδευσης
Ο κ. Θάνος άσκησε κριτική στο σημερινό εκπαιδευτικό σύστημα, εστιάζοντας κυρίως σε δύο ζητήματα: τον μεγάλο όγκο της διδακτέας ύλης και τον υπερβολικό συγκεντρωτισμό στη λήψη αποφάσεων.
Όπως ανέφερε, η ύλη είναι ιδιαίτερα απαιτητική, με αποτέλεσμα μαθητές και εκπαιδευτικοί να δυσκολεύονται να εμβαθύνουν στη γνώση. Παράλληλα, υποστήριξε ότι το σχολείο θα πρέπει να αποκτήσει μεγαλύτερη ευελιξία, ώστε να εντάσσονται στη διδασκαλία θέματα που συνδέονται με τα ενδιαφέροντα, τις εμπειρίες και τα βιώματα των παιδιών.
«Λιγότερη ύλη, περισσότερη ουσία», ήταν το βασικό μήνυμα που ανέδειξε ο καθηγητής, υπογραμμίζοντας ότι η εκπαίδευση δεν πρέπει να περιορίζεται στην αποστήθιση και την αναπαραγωγή πληροφοριών.
Από την αποστήθιση στην ενεργό συμμετοχή
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στις σύγχρονες παιδαγωγικές προσεγγίσεις και στον τρόπο με τον οποίο τα παιδιά αποκτούν τη γνώση.
Ο Θεόδωρος Θάνος στάθηκε σε τρεις βασικές αρχές:
Η σύνδεση της μάθησης με τις εμπειρίες και τα βιώματα του παιδιού.
Η ενεργός συμμετοχή των μαθητών στη διαδικασία απόκτησης της γνώσης.
Η ομαδοσυνεργατική μάθηση και η αλληλεπίδραση μεταξύ των παιδιών.
Όπως εξήγησε, ο εκπαιδευτικός δεν θα πρέπει απλώς να μεταδίδει έτοιμες πληροφορίες, αλλά να λειτουργεί ως συντονιστής και υποστηρικτής, βοηθώντας τους μαθητές να ανακαλύπτουν τη γνώση μέσα από τη συμμετοχή και τη συνεργασία.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στις προκλήσεις που δημιουργεί η εποχή της τεχνητής νοημοσύνης, επισημαίνοντας ότι η πρόσβαση στη γνώση αλλάζει, την ώρα που το σχολείο εξακολουθεί σε μεγάλο βαθμό να βασίζεται στην αποστήθιση.
Η εφηβεία και τα θέματα που απασχολούν τους μαθητές
Στη συνέντευξη τέθηκε και το ζήτημα της εφηβείας, καθώς και η ανάγκη το σχολείο να ασχολείται περισσότερο με θέματα που απασχολούν ουσιαστικά τους μαθητές.
Ο καθηγητής υπογράμμισε ότι ζητήματα όπως οι σχέσεις, η σεξουαλικότητα, η συναισθηματική ανάπτυξη και οι κοινωνικές αλληλεπιδράσεις αποτελούν σημαντικό μέρος της ζωής των εφήβων και δεν θα πρέπει να μένουν εκτός της εκπαιδευτικής διαδικασίας.
Παράλληλα, τόνισε ότι το σχολείο δεν πρέπει να επικεντρώνεται αποκλειστικά στη γνωστική ανάπτυξη, αλλά να λαμβάνει υπόψη και τις συναισθηματικές και κοινωνικές ανάγκες των παιδιών.
Στήριξη των περιφερειακών σχολείων
Ο κ. Θάνος αναφέρθηκε ακόμη στη σημασία των σχολείων της περιφέρειας, τονίζοντας ότι θα πρέπει να στηρίζονται τόσο σε επίπεδο υποδομών όσο και σε ανθρώπινο δυναμικό.
Με αφορμή την παρουσία του στον αγιασμό του Γυμνασίου Αμπελίων, μοιράστηκε προσωπικές αναμνήσεις από τα μαθητικά του χρόνια και αναφέρθηκε στη σημασία που είχε το σχολείο για τη δική του εκπαιδευτική πορεία.
Όπως σημείωσε, η λειτουργία των περιφερειακών σχολείων προσφέρει σημαντικές ευκαιρίες στα παιδιά των απομακρυσμένων περιοχών. Για τον λόγο αυτό, υποστήριξε ότι θα πρέπει να στελεχώνονται με όλες τις απαραίτητες ειδικότητες, ανεξάρτητα από τον αριθμό των μαθητών.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στη δυνατότητα αξιοποίησης της εξ αποστάσεως εκπαίδευσης, μέσω διαδικτύου, ως συμπληρωματικού εργαλείου για την υποστήριξη μαθητών που βρίσκονται σε απομακρυσμένες περιοχές. Ωστόσο, ξεκαθάρισε ότι η διαδικτυακή διδασκαλία δεν μπορεί να αντικαταστήσει την άμεση, διαπροσωπική επαφή μέσα στην τάξη.
Μικρότερα τμήματα και διαφοροποιημένη διδασκαλία
Ο καθηγητής στάθηκε επίσης στο ζήτημα του μεγάλου αριθμού μαθητών μέσα στις σχολικές τάξεις, επισημαίνοντας ότι τα πολυπληθή τμήματα δυσκολεύουν την εξατομικευμένη και διαφοροποιημένη διδασκαλία.
Όπως ανέφερε, κάθε παιδί έχει διαφορετικά χαρακτηριστικά, ανάγκες και τρόπους μάθησης. Επομένως, η διδασκαλία θα πρέπει να προσαρμόζεται στις ιδιαιτερότητες κάθε μαθητή, ώστε να του δίνεται η δυνατότητα να πετύχει τους στόχους του.
«Η παιδεία μπορεί να μειώσει τις κοινωνικές ανισότητες»
Ο Θεόδωρος Θάνος υπογράμμισε τον σημαντικό ρόλο της παιδείας στην κοινωνία, σημειώνοντας ότι το σχολείο μπορεί να αποτελέσει έναν από τους σημαντικότερους μηχανισμούς κοινωνικής κινητικότητας και να προσφέρει ευκαιρίες σε παιδιά από διαφορετικά κοινωνικά περιβάλλοντα.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στην ανάγκη ενίσχυσης της δημόσιας εκπαίδευσης και στη στήριξη των οικογενειών που καταφεύγουν σε φροντιστήρια για να καλύψουν τις εκπαιδευτικές ανάγκες των παιδιών τους.
Η συζήτηση ολοκληρώθηκε με αναφορές στη σημασία της οικογένειας, του σχολείου και της κοινωνίας στη διαμόρφωση των παιδιών, αλλά και στην ανάγκη για ένα πιο ευέλικτο, σύγχρονο και ουσιαστικό εκπαιδευτικό σύστημα.
Ολόκληρη η συνέντευξη του καθηγητή Θεόδωρου Θάνου στον Μετέωρα 90,3 FM είναι διαθέσιμη μέσα από το σχετικό ηχητικό απόσπασμα.
