Στον ραδιοφωνικό σταθμό Μετέωρα 90,3 FM φιλοξενήθηκε ο ψυχίατρος Χρήστος Λιάπης, ο οποίος συνομίλησε με τους δημοσιογράφους για σημαντικά ζητήματα που αφορούν την ψυχική υγεία, τις κοινωνικές και οικονομικές πιέσεις της εποχής, αλλά και τη συμμετοχή των πολιτών στη δημοκρατική διαδικασία.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στο πρόγραμμα δωρεάν παροχής υπηρεσιών ψυχικής υγείας που υλοποιεί ο Δήμος Μετεώρων, σε συνεργασία με τον κ. Λιάπη και με πρωτοβουλία της δημοτικής αρχής και του δημάρχου Λευτέρη Αβραμόπουλου.
Όπως εξήγησε ο ίδιος, στο πλαίσιο του προγράμματος παρέχεται η δυνατότητα στους δημότες να λαμβάνουν δωρεάν υπηρεσίες ψυχιατρικής φροντίδας στο Κέντρο Κοινότητας του Δήμου, σε προγραμματισμένες ημέρες, τόσο καθημερινές όσο και Σαββατοκύριακα.
Οι υπηρεσίες περιλαμβάνουν συμβουλευτική, πρόληψη, διάγνωση, αντιμετώπιση ψυχικών διαταραχών και συνταγογράφηση, καλύπτοντας ένα ευρύ φάσμα αναγκών ψυχικής υγείας, συμπεριλαμβανομένων και των εξαρτήσεων.
Ο κ. Λιάπης υπογράμμισε ότι η συγκεκριμένη πρωτοβουλία δεν έρχεται να αντικαταστήσει τους ιδιώτες ψυχιάτρους της περιοχής, αλλά λειτουργεί συμπληρωματικά, ενισχύοντας την πρόσβαση των πολιτών σε υπηρεσίες ψυχικής φροντίδας, ιδιαίτερα σε μια περίοδο κατά την οποία οι οικονομικές δυσκολίες καθιστούν την πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας ακόμη πιο απαιτητική.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στη μακρόχρονη σχέση του με την Καλαμπάκα, τονίζοντας ότι η αγάπη του για την περιοχή δεν περιορίζεται σε μια απλή επαγγελματική παρουσία. Υπενθύμισε ότι από το 2018 είχε επιλέξει να προσφέρει τις ιατρικές του υπηρεσίες και στην Καλαμπάκα, ενώ έκανε αναφορά και στις ενημερωτικές εκδηλώσεις που έχει πραγματοποιήσει όλα αυτά τα χρόνια για θέματα όπως η κατάθλιψη, η νόσος Αλτσχάιμερ, η νόσος Πάρκινσον, η παιδική κακοποίηση και η βία κατά των γυναικών.
Η εποχική κατάθλιψη και οι αλλαγές του καιρού
Στη συζήτηση τέθηκε και το ερώτημα κατά πόσο οι αλλαγές του καιρού, ιδιαίτερα κατά τη μετάβαση από το καλοκαίρι στο φθινόπωρο και τον χειμώνα, μπορούν να επηρεάσουν την ψυχική διάθεση.
Ο ψυχίατρος εξήγησε ότι υπάρχουν συγκεκριμένες μορφές συναισθηματικών διαταραχών που παρουσιάζουν εποχικές διακυμάνσεις, με ορισμένους ανθρώπους να εμφανίζουν επιδείνωση της διάθεσής τους κατά τους χειμερινούς μήνες και βελτίωση το καλοκαίρι.
Αναφέρθηκε, μάλιστα, στη φωτοθεραπεία, μια επιστημονικά τεκμηριωμένη μέθοδο που χρησιμοποιείται σε συγκεκριμένες περιπτώσεις εποχικής κατάθλιψης, με τη χρήση ειδικών συσκευών φωτός, υπό την καθοδήγηση ειδικού.
Τόνισε, ωστόσο, ότι όταν τα συμπτώματα επηρεάζουν την καθημερινότητα και τη λειτουργικότητα ενός ανθρώπου, είναι σημαντικό να απευθύνεται σε ειδικό ψυχικής υγείας.
Ψυχικές ασθένειες και εγκληματικότητα: Μια σημαντική διάκριση
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχε η συζήτηση γύρω από τη σύνδεση της ψυχικής ασθένειας με την εγκληματικότητα, με αφορμή τα περιστατικά βίας που απασχολούν συχνά την επικαιρότητα.
Ο κ. Λιάπης ξεκαθάρισε ότι δεν πρέπει να δημιουργείται η εντύπωση πως οι άνθρωποι που αντιμετωπίζουν ψυχικές ασθένειες είναι δυνητικά επικίνδυνοι για την κοινωνία.
Όπως υπογράμμισε, η μεγάλη πλειονότητα των εγκλημάτων δεν διαπράττεται από ανθρώπους με μείζονες ψυχιατρικές διαγνώσεις. Παράλληλα, έκανε αναφορά στην αντικοινωνική διαταραχή προσωπικότητας, εξηγώντας ότι χαρακτηριστικά όπως η έλλειψη ενσυναίσθησης, η χειριστική συμπεριφορά και η συστηματική παραβίαση των δικαιωμάτων των άλλων δεν πρέπει να συγχέονται με την ψυχική νόσο.
Επισήμανε ακόμη τη σημασία της έγκαιρης διάγνωσης και της θεραπευτικής παρακολούθησης, καθώς και την ανάγκη ενημέρωσης και υποστήριξης του οικογενειακού περιβάλλοντος όταν υπάρχουν σοβαρά προβλήματα ψυχικής υγείας.
Ακρίβεια, οικονομική ανασφάλεια και επιπτώσεις στην ψυχική υγεία
Ένα μεγάλο μέρος της συνέντευξης αφιερώθηκε στις επιπτώσεις που έχουν οι κοινωνικές και οικονομικές συνθήκες στην ψυχική υγεία των πολιτών.
Ο ψυχίατρος αναφέρθηκε στην οικονομική κρίση, την ανεργία, την ακρίβεια, την πανδημία του κορωνοϊού, τον πόλεμο στην Ουκρανία, τις συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή και τις συνέπειες της κλιματικής κρίσης, επισημαίνοντας ότι όλα αυτά δημιουργούν ένα περιβάλλον αυξημένης αβεβαιότητας και ψυχολογικής πίεσης.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στις επιπτώσεις της οικονομικής κρίσης στην Ελλάδα, σημειώνοντας ότι οι δύσκολες οικονομικές συνθήκες συνδέονται με αύξηση των αγχωδών και καταθλιπτικών διαταραχών.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στην αύξηση της χρήσης ψυχιατρικών φαρμάκων, αλλά και στη μη ορθολογική χρήση ηρεμιστικών φαρμάκων, ιδιαίτερα από ηλικιωμένους, επισημαίνοντας τους κινδύνους που μπορεί να προκύψουν από την παρατεταμένη και καταχρηστική λήψη τους.
Όπως τόνισε, η ψυχική υγεία δεν μπορεί να αποσυνδεθεί από την ποιότητα ζωής, την οικονομική ασφάλεια, την κοινωνική προστασία και την αποτελεσματικότητα των κρατικών δομών.
«Οι πολίτες πρέπει να πηγαίνουν να ψηφίζουν»
Η συζήτηση επεκτάθηκε και στην πολιτική και κοινωνική πραγματικότητα, με τον κ. Λιάπη να αναφέρεται στην ανάγκη μεγαλύτερης διαφάνειας, αποτελεσματικότητας και ουσιαστικής στήριξης των πολιτών από το κράτος.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στη συμμετοχή των πολιτών στις εκλογές, υπογραμμίζοντας ότι η αποχή δεν αποτελεί λύση, ακόμη και όταν υπάρχει απογοήτευση από το πολιτικό σύστημα.
Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε, κάθε υπεύθυνος πολίτης οφείλει να ασκεί το εκλογικό του δικαίωμα, καθώς η αποχή μπορεί να οδηγήσει στη διαμόρφωση πλειοψηφιών που δεν αντανακλούν την πραγματική βούληση του συνόλου της κοινωνίας.
Παράλληλα, ανέδειξε τη σημασία της ενημέρωσης και της γνώσης, τονίζοντας ότι ο πολίτης πρέπει να έχει τα απαραίτητα εφόδια ώστε να μπορεί να αξιολογεί τις πολιτικές αποφάσεις και να μην παρασύρεται από εύκολες υποσχέσεις και παραπληροφόρηση.
Η συνέντευξη του Χρήστου Λιάπη στον Μετέωρα 90,3 FM αποτέλεσε μια ενδιαφέρουσα συζήτηση με επίκεντρο την ψυχική υγεία, τις προκλήσεις της σύγχρονης κοινωνίας και τον ρόλο του ενημερωμένου και ενεργού πολίτη.
