Για δεύτερη φορά αυτή την εβδομάδα, υπήρξαν αλλεπάλληλες αναγκαστικές προσγειώσεις αεροσκαφών σε ευρωπαϊκές χώρες, ενώ σε κάποιες περιπτώσεις σηκώθηκαν και μαχητικά. Επηρεάστηκαν δύο πτήσεις της Aegean. Ενεργοποιήθηκε ευρωπαϊκός μηχανισμός.
Συναγερμός έχει σημάνει από το πρωί της Πέμπτης (5/11) στην Ευρώπη, καθώς υπάρχουν αλλεπάλληλες αναγκαστικές προσγειώσεις αεροσκαφών λόγω απειλών για βόμβα.
Σημειώνεται πως, αντίστοιχα περιστατικά είχαν σημειωθεί τις προηγούμενες ημέρες, ωστόσο αποδείχτηκε πως επρόκειτο για φάρσα. Κάτι που -πιθανότατα- ισχύει και στα σημερινά περιστατικά, καθώς από τους μέχρι στιγμής ελέγχους σε αεροπλάνα δεν έχει προκύψει κάποιο στοιχείο που να εγείρει ανησυχία.
Μεταξύ των δεκάδων πτήσεων που έχουν οδηγηθεί σε αναγκαστική προσγείωση είναι και δύο της Aegean, μια που είχε απογειωθεί από τη Θεσσαλονίκη με προορισμό το αεροδρόμιο Μαλπένσα στο Μιλάνο και μία από Αθήνα με προορισμό τη Βιέννη. Και στις δύο περιπτώσεις τα αεροπλάνα προσγειώθηκαν κανονικά για τους απαραίτητους ελέγχους και συνέχισαν τα δρομολόγιά τους.
Όπως αναφέρεται σε σχετική ανακοίνωση: «Σε άμεση συνεργασία με τις αρμόδιες Αρχές, εφαρμόστηκαν όλα τα προβλεπόμενα πρωτόκολλα ασφαλείας και κατόπιν της ολοκλήρωσης των διαδικασιών και της επιβεβαίωσης ότι η απειλή ήταν αβάσιμη, οι πτήσεις αναχώρησαν από τα παραπάνω αεροδρόμια. Η ασφάλεια των επιβατών και των πληρωμάτων μας αποτελεί και θα συνεχίσει να αποτελεί ύψιστη προτεραιότητά μας».
Όπως μεταδίδουν διεθνή ΜΜΕ επικαλούμενα ειδικούς, πρόκειται για πρωτοφανή σε αριθμό περιστατικά. Σύμφωνα με Βρετανίδα πρώην ελεγκτή εναέριας κυκλοφορίας, η κλίμακα των αναφερόμενων απειλών για βόμβες είναι «πολύ ασυνήθιστη».
«Σε όλη μου την καριέρα δεν έχω δει ποτέ κάτι παρόμοιο» τονίζει η Μισέλ Ρόμπσον.
Οι πτήσεις που έχουν επηρεαστεί
Σε ορισμένες περιπτώσεις, μαχητικά αεροσκάφη συνόδευσαν τα εμπορικά αεροπλάνα μέχρι την ασφαλή προσγείωσή τους, ενώ μερικές πτήσεις εξετράπησαν προς εναλλακτικά αεροδρόμια ή στρατιωτικές βάσεις.
Μέχρι στιγμής, δεν έχουν αναφερθεί περιπτώσεις εύρεσης εκρηκτικών.
Σύμφωνα με διεθνή ΜΜΕ, από το πρωί της Πέμπτης έχουν επηρεαστεί οι εξής πτήσεις:
- Πτήση της Aer Lingus από το Δουβλίνο προς τη Ρώμη, που εξετράπη προς το Εβρέ, στη Γαλλία
- Πτήση της Ryanair από τη Μαδρίτη προς τη Σόφια
- Πτήση της Ryanair από την Κοπεγχάγη προς τη Σόφια
- Πτήση της Ryanair από το Λονδίνο Στάνστεντ προς τη Σόφια, που εξετράπη προς το Πλόβντιβ της Βουλγαρίας
- Πτήση της LOT Polish Airlines από τη Βαρσοβία προς τις Βρυξέλλες
- Πτήση της WizzAir από το Μιλάνο Μαλπένσα προς τη Βαρσοβία (Οκέντσε), που εξετράπη προς τη Βιέννη της Αυστρίας
- Πτήση της FinnAir από το Ελσίνκι προς τη Ρώμη (Φιουμιτσίνο)
- Πτήση της FinnAir από το Ελσίνκι προς τη Βιέννη
- Τέσσερις πτήσεις προς την Πράγα, των οποίων η ταυτότητα δεν έχει ακόμη προσδιοριστεί
- Πτήση της WizzAir από το Μιλάνο (Μαλπένσα) προς το Βουκουρέστι
- Τρεις πτήσεις στο αεροδρόμιο της Μαδρίτης
- Πτήση της Aegean από τη Θεσσαλονίκη προς το Μιλάνο
- Πτήση της Aegean από την Αθήνα προς τη Βιέννη
- Πτήση της Ryanair από το Πόρτο προς το Μιλάνο
Το ιταλικό πρακτορείο ειδήσεων Ansa, επικαλούμενο αστυνομικές πηγές, ανέφερε ότι η προειδοποίηση για τις πτήσεις Ελσίνκι-Ρώμη και Δουβλίνο-Ρώμη προήλθε από ένα ανώνυμο ηλεκτρονικό μήνυμα γραμμένο στα ιταλικά, το οποίο εστάλη στην εταιρεία διαχείρισης του αεροδρομίου της Ρώμης.
Ο τίτλος του μηνύματος ήταν «segnalazione minaccia» («προειδοποίηση για απειλή»).
Ενεργοποιήθηκε ευρωπαϊκός μηχανισμός
«Είναι πολύ νωρίς» για να πούμε αν οι απειλές για βόμβες σε πτήσεις συνδέονται μεταξύ τους, δηλώνει στην πρώτη αντίδρασή του ο επίτροπος Μεταφορών της ΕΕ, Απόστολος Τζιτζικώστας.
Σύμφωνα με τον ίδιο, δεν μπορούν ακόμη να εξαχθούν «συμπεράσματα σχετικά με το αν τα πραναφερθέντα περιστατικά σχετίζονται. Χαρακτήρισε, δε, την «οποιαδήποτε απειλή κατά αμάχων απαράδεκτη».
«Η διασφάλιση της ασφάλειας και της προστασίας των πολιτών παραμένει προτεραιότητα» προσθέτει και καταλήγει: «Παρακολουθούμε στενά την κατάσταση και βρισκόμαστε σε επαφή με τα επηρεαζόμενα κράτη-μέλη και τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Ασφάλειας της Αεροπορίας.
Έχω ζητήσει από τις εθνικές αρχές, οι οποίες έχουν την ευθύνη να αξιολογούν τις απειλές κατά της ασφάλειας, να διερευνούν τα περιστατικά και να εφαρμόζουν τα κατάλληλα μέτρα ασφάλειας, να συνεργαστούν στενά με τους διαχειριστές αεροδρομίων, τις αεροπορικές εταιρείες και τις αρχές επιβολής του νόμου».
Παράλληλα, γνωστοποίησε ότι «έχει ενεργοποιηθεί ο μηχανισμός ανταλλαγής πληροφοριών σε επίπεδο Ε.Ε. για την ασφάλεια της πολιτικής αεροπορίας», χωρίς να δώσει περισσότερες διευκρινίσεις για τη λειτουργία του.
Από την πλευρά της η υπουργός Μεταφορών της Βρετανίας, μιλώντας σε δημοσιογράφους, επεσήμανε πως «διαθέτουμε μερικά από τα πιο ισχυρά συστήματα ασφάλειας σε ολόκληρο τον κόσμο και ακολουθούμε συγκεκριμένες διαδικασίες για την αντιμετώπιση ψευδών και κακόβουλων απειλών, και ακριβώς αυτό ήταν τα συγκεκριμένα περιστατικά».
Υποστήριξε, πάντως, πως «λαμβάνουμε αυτές τις απειλές σοβαρά υπόψη».
Δεν είναι η πρώτη φορά – Τι εκτιμούν ειδικοί
Αξίζει να σημειωθεί ότι, τουλάχιστον επτά πτήσεις και ένα κρουαζιερόπλοιο στην Ευρώπη δέχτηκαν απειλές για βόμβες την Τρίτη (3/11), προκαλώντας αναστάτωση στα αεροδρόμια, αν και δεν εντοπίστηκαν μηχανισμοί.
Παρότι κανείς δεν έχει αναλάβει την ευθύνη, τα περιστατικά εντείνουν την ανησυχία στην Ευρώπη για υβριδικές απειλές κατά υποδομών, εν μέσω των αυξημένων εντάσεων ασφαλείας μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, το 2022.
Οι ειδικοί εκτιμούν ότι οι απειλές για βόμβες που αποδείχτηκαν φάρσα ενδέχεται να αποτελούν μέρος ενός παρόμοιου μοτίβου προσπαθειών αναστάτωσης, για τις οποίες δεν μπορεί να αποδοθεί ευθύνη.
Σύμφωνα με τον διευθύνοντα σύμβουλο της εταιρείας κυβερνοασφάλειας Cyviation, Eliran Almog, οι επαναλαμβανόμενες απειλές θα μπορούσαν να εξυπηρετούν τον σκοπό διατάραξης της εναέριας κυκλοφορίας και να τεστάρουν τον τρόπο με τον οποίο αντιδρούν οι αεροπορικές εταιρείες, τα αεροδρόμια και οι εθνικές αρχές.
Ο πρώην κυβερνήτης Μάρτιν Ντρέικ, τεχνικός σύμβουλος του συνδικάτου Balpa, δήλωσε ότι οι αεροπορικές εταιρείες διαθέτουν ομάδες ασφαλείας που αξιολογούν κάθε απειλή με βάση μια κλίμακα τύπου φωτεινού σηματοδότη: πράσινο για συνέχιση της πτήσης ή κόκκινο για ακύρωση της πτήσης, ενώ η πορτοκαλί επιλογή ισχύει μόνο για πτήσεις που δεν έχουν απογειωθεί ακόμη, επιτρέποντας αυστηρότερους ελέγχους και έρευνες στο αεροσκάφος πριν δοθεί η άδεια απογείωσης.
Οι εκτροπές είναι δαπανηρές και προκαλούν μεγάλη αναστάτωση, αλλά οι αεροπορικές εταιρείες δεν έχουν άλλη επιλογή όταν αντιμετωπίζουν οποιαδήποτε αξιόλογη απειλή.
Η κυβερνήτης Χέλεν Άσκου, πρώην επικεφαλής ασφάλειας πτήσεων αεροπορικής εταιρείας, δήλωσε: «Το 99% των απειλών δεν φτάνει στο πιλοτήριο. Συνήθως, οι απειλές έρχονται μέσω τηλεφωνικών κλήσεων προς το τμήμα κρατήσεων ή την εξυπηρέτηση πελατών της αεροπορικής εταιρείας, ή μέσω ηλεκτρονικών μηνυμάτων που αποστέλλονται σε γενικές δημόσιες διευθύνσεις ηλεκτρονικού ταχυδρομείου».
Σύμφωνα με την ίδια, το τμήμα ασφάλειας της αεροπορικής εταιρείας αναλύει «πόσο συγκεκριμένη και αξιόπιστη είναι η πληροφορία».
