Η παρούσα σύντομη μελέτη, που εκπονήθηκε στα πλαίσια μιας περιηγητικής διαδρομής που διοργάνωσε ο Πολιτιστικός Σύλλογος Καλαμπάκας με ξεναγό τον Καλαμπακιώτη φιλόλογο Σπυρίδωνα Βλιώρα, εξετάζει την ετυμολογική και ιστορική πορεία ενός βραχωνυμίου της Καλαμπάκας, της λεγόμενης Πέτρας τού Καραμαλή, εντοπίζοντας την ετυμολογική βάση του βραχωνυμίου στα καλαμπακιώτικα / μετεωρίτικα χειρόγραφα τού 18 ου αιώνα.
Πέτρα Καραμαλή Καλαμπάκας Σε πρώτο πλάνο (αριστερά) η πέτρα Καραμαλή και σε δεύτερο (στο βάθος δεξιά) η μονή αγίου Στεφάνου Την Κυριακή, 09.11.2025 και ώρα 10:30, θα λάβει χώρα μια περιηγητική πολιτισμική διαδρομή και ξενάγηση σε χώρους και τόπους ιστορικού, αρχαιολογικού και γενικότερου ενδιαφέροντος της Καλαμπάκας, με διοργανωτή τον Πολιτιστικό Σύλλογο Καλαμπάκας, αφετηρία τον προαύλειο χώρο του ναού αγίου Βησσαρίωνος και ξεναγό τον υπογράφοντα. Στα πλαίσια της περιήγησης αυτής θα μιλήσουμε σήμερα για ένα —άγνωστο στους περισσότερους— σημείο, τη λεγόμενη Πέτρα του Καραμαλή, στη θέση 39.709619, 21.628681.
Πρόκειται για έναν μεγάλο βράχο που βρίσκεται στην παλαιά πόλη της Καλαμπάκας δυτικά της βρύσης του Σοποτού και σε απόσταση ογδόντα μέτρων απʼ αυτή και πενήντα περίπου μέτρα νοτιοανατολικά του ναού Κοιμήσεως της Θεοτόκου Σταγών. Έθιμο Ο βράχος φαίνεται ότι χρησιμοποιήθηκε από τους κατοίκους στις παλαιότερες εποχές, χωρίς όμως να είμαστε σίγουροι για την ακριβή χρήση του. Γνωρίζουμε όμως ότι στα προπολεμικά και τα αμέσως μεταπολεμικά χρόνια το στενό καλντερίμι μπροστά απʼ αυτόν, η σημερινή οδός Θεοτοκοπούλου, περιλαμβανόταν στην υποχρεωτική πορεία των μελλονύμφων Καλαμπακιωτών προς την τρανή εκκλησιά (της Παναγίας), όπου θα τελούνταν το γαμήλιο μυστήριο, καθώς πίστευαν πως το ζευγάρι θα ήταν καλοστέριωτο, όσο καλοστέριωτος είναι και ο βράχος αυτός.
«Ένα σοκάκι, που φαίνεται ξέχασε η νέα ρυμοτομία της πόλης μας κι άφησε όπως ήταν στα παλιά, μας έφερε στην πέτρα Καραμαλή, απʼ την οποία έπρεπε τότε να περάσει ο γαμπρός κι η νύφη, για να στεφανωθούν στην τρανή εκκλησιά μας, την Κοίμηση της Θεοτόκου, όπου κι εμείς δεν αργήσαμε να φτάσουμε, να μπούμε, νʼ ανάψουμε αγιοκέρι.» 1 «Κατά παλιό έθιμο, που πάντα κρατιέται, η γαμήλια πομπή όλη θα περάσει «για το καλό» απʼ την πέτρα Καραμαλή. 1 Αθανασούλας 1992, 90–91.
